Ürolojide Robotik Cerrahi, Prof. Dr. Bülent Önal

Ürolojik robotik cerrahi nedir? Açık ameliyatlara göre farkı nedir? Ürolojik alanda robotik cerrahi ile ilgili merak edilenleri İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyelerinden Prof. Dr. Bülent Önal ile konuştuk.

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi’nde Robotik cerrahi ameliyatlarının başlamasının önemi nedir?

 

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi halen Marmara Bölgesinde tüm hastalıkların tanı ve tedavisinin yapılabildiği en büyük üniversite hastanelerinden biridir. Aynı zamanda, hem hastanemizde, hem de bölgemizde ürolojik, jinekolojik, gastrointestinal, hepatobilier, kalp-damar, çocuk ve göğüs hastalıklarına ait patolojilerin cerrahilerinin yoğun olarak laparoskopik/endoskopik ve açık olarak yapıldığı hastanelerden biridir. Bu nedenle Robotik cerrahinin başlaması hastalarımıza bilgi ve deneyim birikimimizin yanında en son teknoloji ile hizmet vermemizi sağlamış oldu.

Robotik cerrahi ameliyatlarını yapmaya başladınız. Nasıl bir başlangıç oldu?

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi öğretim üyeleri kendi branşlarında ki yenilikleri sürekli takip ederek, gerekli eğitimleri yurtdışında alarak her zaman ve sürekli kendilerini hazır tutarlar. Bu nedenle zaten hâlihazırda gerekli eğitimi almış olan bizler sadece Robotun gelmesini bekliyorduk. Bu nedenle hızlı ve güçlü bir giriş yaptık. 1 aylık bir sürede 25 hastamızı Robotik cerrahi ile sağlığına kavuşturmuş olduk.

Ne tür ameliyatlar yaptınız?

Bu kısa sürede ürolojik olarak prostat kanseri nedeniyle sinir koruyucu radikal prostatektomi, böbrek tümörü nedeniyle böbrek koruyucu cerrahi, böbrek kanalı darlığı nedeniyle piyeloplasti ameliyatları yaptık. Hatta böbrek kanal darlığı nedeniyle ameliyat ettiğimiz 16 aylık bir çocuğumuz şu anda en küçük hastamız oldu.

Robotik cerrahi nedir? Ameliyatı Robot mu yapıyor?

Kesinlikle HAYIR! Robotik cerrahide, cerrah hastanın yakınındaki bir konsola oturarak, eğilebilen ve dönebilen enstrümanları kontrol eder. Yüksek çözünürlüklü 3 boyutlu kamera hastanın içinin büyütülmüş görüntüsünü sağlar. Sistem, cerrahın tüm el hareketlerini, hastanın içindeki enstrümanlara daha küçük, daha kesin ve daha hassas hareketlerle iletir. Cerrah robota komut verir, hasta konsolunda bulunan kollar ise cerrahtan aldığı tüm komutları birebir eşzamanlı olarak yansıtarak operasyonu gerçekleştirir.

Hasta açısından avantajları nelerdir?

Robotik ameliyatlar genellikle minimal invaziv cerrahi ile açılan küçük kesilerle gerçekleştirilir. Açık ameliyata göre ameliyat sırasında daha az doku hasarı meydana gelmesi, daha az kan kaybı oluşması, ameliyat sonrası daha az ağrı olması, ameliyat sonrası daha kısa süreli yatış gerektirmesi ve çalışan hastalarımızın daha kısa sürede işe dönmesinin sağlanması gibi bir çok açıdan avantajları olan bir yöntemdir. Bunun yanında daha küçük, kozmetik açıdan daha az fark edilen ameliyat izleri gibi avantajlar da sağlar. Ameliyat sonrası hastalar hastanede daha az kaldıkları için de hastane enfeksiyonları gibi komplikasyonlar en aza indirgenir.

Cerrah açısından avantajları nelerdir?

En önemli avantaj, cerrahlar ameliyat bölgesini çok daha net ve yakından, 3 boyutlu olarak görebilir. Bu nedenle de bizler, robotik cerrahiyi kullanarak, diğer yöntemlerle zor veya imkansız olabilecek hassas ve karmaşık operasyonları daha rahat gerçekleştirebiliriz. Yine özellikle pelvis bölgesi gibi dar alanlarda dikiş atılması gereken durumlarda, konvansiyonel ve endoskopik aletlerin hareket sınırlılığı vardır. İşte bu nedenle, robotik sistemler dar alanlarda endoskopik cerrahi için çok uygundur. Prostat kanseri tedavisi için yaptığımız Radikal prostatektomi ameliyatında robotik sistemlerin sıklıkla kullanılmasının ana nedeni de budur.

Ürolojide robotik cerrahi kullanımı nasıldır?

Radikal prostatektomi, klinik lokalize prostat kanserinde önemli küratif tedavi seçeneğidir. Literatürde açık radikal prostatektomi ve robotik radikal prostatektomi arasında kıyaslama yapan çalışmalarda kan kaybı, hastanede kalış süresi gibi parametrelerde Robotik cerrahinin avantaj sağladığı belirtilmektedir. RRP’nin daha kısa yatış süresi, daha kısa kateterizasyon ihtiyacının olması, anatomik yapıyı daha iyi ortaya koyarak sinirlerin korunmasının düşük komplikasyon oranı sağlayabileceği ve sonuçta hastaların yaşam kalitesinde de daha olumlu etki oluşturabileceği sonucunu akla getirmektedir.Robotik nefron koruyucu böbrek tümörü cerrahisi, iyi onkolojik ve fonksiyonel sonuçlara sahip bir ameliyat tekniği olarak böbrek kanserlerinde yaptığımız diğer bir ameliyattır. Kronik böbrek yetersizliğine gidişi azaltmak için maksimum düzeyde fonksiyonel böbrek parankimi korunmalı, parankimal atrofiden kaçınılmalıdır. Bu ameliyatlarda da robot büyük bir avantaj sağlamaktadır.Robotik Piyeloplasti, böbrek kanalı darlıklarında çok başarıyla uygulanan diğer bir yöntemdir. Konjenital olduğu için sık olarak çocuklarda ortaya çıkan bir problemdir ve çocuk hastalarda da robotik cerrahi bu ameliyatı çok kolay yapmamızı sağlar.

 

Her ürolojik vaka robotla yapılabilir mi?

Aslında yapılabilir, fakat biz doktorlar olarak hastalarımızı ameliyat ederken genel ülke ekonomisini ve maliyeti de düşünmek zorundayız. Dolayısıyla böbreğin tümünün alınacağı Nefrektomi gibi ameliyatlarda, ya da idrar torbasının alınması gereken durumlarda, laparoskopik ameliyatları robotik ameliyatlarla aynı avantajlarla daha az maliyetle uygulayabiliyoruz.

Bunun dışında, hastalarımızı uyutan anestezi hekimlerimiz, ameliyat öncesi hastalarımızı yoğun bir incelemeden geçirirler. Robotik ve laparoskopik ameliyatlar sırasında Karbondioksit gazı ile batın şişirildiği için, bunun risk oluşturacağı hastalarda bu yöntemi tercih etmeyiz.

Laparoskopik ameliyatların açık ameliyatlardan  farkları nelerdir?

Standart laparoskopik ekipmanlar cerraha dört dereceli bir hareket kolaylığı sunarken modern robotik sistemler bir insan elinin ve el bileğinin hareketlerine benzeyen altı hatta yedi derecede hareket özgürlüğü sağlamaktadırlar. Laparoskopik sistemlerin sağladığı iki boyutlu görsel imajların aksine özellikle açık cerrahiye alışkın cerrahlar için robotik sistemler 10 kat büyütülmüş üç boyutlu görüntü ve derinlik hissi vermektedirler, cerraha uzak mesafeden ve rahat bir şekilde oturarak ameliyat yapma imkanı sunmaktadır. Robotik cerrahide kullanılan çift teleskop sistemi ile 3 boyutlu görüntü olanağı sağlanmaktadır. Bu da derinlik kestirimi yapmaksızın operasyon yapılmasını sağlamaktadır.

Son olarak belirtmek istediğiniz başka özellikler nelerdir?

Aslında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nin bütün öğretim üyeleri için en çok önemsediğimiz ve öncelikli olan, hastalarımızın en doğru şekilde tanılarının konması ve en iyi şekilde tedavi edilmeleridir. Bu nedenle bütün ameliyat kararı verdiğimiz hastalar, o hastalıklarla ilgilenen bütün öğretim üyeleri tarafından konseylerde multidisipliner olarak değerlendirilir, tanıları tartışılır ve en uygun tedavi belirlenir. Dolayısıyla biz konfeksiyon üretimi yapmak yerine kendimizi modern terziler gibi hissederiz, hastamızın ölçülerine en uygun elbiseyi dikmek için. Tanı ve tedavide asıl fark yaratanın bu olduğuna inanırız. Robotik cerrahi yapabilecek alete sahip olmak tek başına en iyi tedaviyi yapmak anlamına gelmiyor, sadece en iyi tedaviyi uygulamak istediğimiz hastalarımız için en gelişmiş enstrümanlardan birisine sahip olduğumuz anlamına geliyor.

Röportaj: Ceylan ÇAKMAK

İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi © 2018 All Rights Reserved