Organ Nakli Merkezi

Tanıtım

Gözlerimi; gün ışığını, bir bebeğin yüzünü, bir kadının gözlerindeki sevgiyi görmemiş bir adama verin.

Kalbimi; kendi kalbi ona acı vermekten başka bir şeye yaramayan birine verin.

Kanımı; bir otomobilin enkazı altından çıkarılmış olan gence verin. Verin ki; torunlarının oynadığını görene dek yaşayabilsin.

Böbreklerimi; haftadan haftaya yaşaması makineye bağlı olan birine verin.

Kemiklerimi; alın ve sakat bir çocuğun yürüyebilmesinin yolunu bulun.

Eğer bir şeyleri gömmeniz gerekiyorsa; hatalarımı, kusurlarımı, insanlara olan ön yargılarımı gömün. Günahlarımı şeytana, ruhumu tanrıya verin. Eğer yeri gelir de beni hatırlamak isterseniz, bunu size ihtiyacı olan birine yardım ederek yapın. Eğer tüm bu isteklerimi yapıyorsanız ben sonsuza dek yaşayacağım...
To Remember Me - Robert Noel Test

Merkezimizde Yapılan Doku ve Organ Nakilleri

Kalp-Kalp Kapakçığı: Prof. Dr. Gökhan İPEK (sorumlu hekim)

Böbrek: Prof. Dr. Salih PEKMEZCİ (sorumlu hekim)

Karaciğer: Doç. Dr. Kaya SARIBEYOĞLU (sorumlu hekim)

Kornea

Merkezimizde 1986 yılından beri aktif olarak böbrek nakli yapılmaktadır. 2011 tarihine kadar yapılan toplam böbrek nakli sayısı (canlı+kadavra) 582’dir.

Bilgilendirme

Organ Bağışı Nedir?

Organ bağışı; bir kişinin özgür iradesi ile ölümünden sonra doku ve organlarının başka hastaların tedavisi için kullanılmasına izin vermesidir.

Kimler Organ Bağışında Bulunabilir?

18 yaşından büyük ve akli dengesi yerinde olan herkes organlarının tamamını veya bir bölümünü bağışlayabilir. Bağışlanmış olan organların uygunluğu vericinin ölümünden sonra sağlık bakanlığındaki görevliler tarafından araştırılır.

org_bagis_belgesi1

Organ Bağışı Nasıl Yapılır?

Ülkemizde organ bağışları birçok hastane ve kuruluş tarafından kabul edilmektedir. Bağış kartınızı bu kuruluşlardaki Organ Bağış Birimlerinde organ bağış formunu doldurarak alabilirsiniz. Organlarınızı bağışladığınızı yakınlarınızın bilmesi ve bağış kartınızın yanınızda olması ölümünüz halinde organ bağışlama isteğinizin yerine getirilmesini sağlayacaktır.

Organ Bağışı Yaptım, Vazgeçebilir miyim?

Evet, vazgeçebilirsiniz, bunun için kartınızı kırıp atmanız, ayrıca yakınlarınıza da söylemeniz yeterlidir.

Organ Nakli Nedir?

org_bagis_belgesi2Organ nakli; vücutta görevini yapamayan bir organın yerine yeni bir organın nakledilmesidir. Bu da canlı bir vericiden veya beyin ölümü gelişmiş ve organları bağışlanmış kişiden alınan sağlam ve aynı görevi üstlenecek bir organın alınması ile olmaktadır.

Beyin Ölümü Nedir?

Bitkisel hayat ya da komadan farklı olarak geri dönüşümü olmaksızın beyin işlevlerinin kaybıdır. Bu durum yoğun bakım şartlarında gerçekleşebilmektedir. Bu vakalar beyin ölümü tespit kurulu tarafından değerlendirilip gerekli testlerin sonunda geriye dönüşün olmadığı durumlarda beyin ölümü tanısı konulabilmektedir. Bu tanıyı alan vaka kalbi atsa da tıbbi ve hukuki olarak ölüdür ve bu durum beyin desteklemediği için uzun sürmeyecektir. Yani tüm desteğe rağmen kısa süre içerisinde kalp de duracaktır.

Organ Bağışı Sonrası Vücut Dış Görünümü Bozulacak mıdır?

Organ çıkarımı ameliyatı, ameliyathane koşullarında, tecrübeli cerrahi ekipler tarafından titizlikle yapılmaktadır. Gizli dikiş ile cilt kapatılarak vericinin vücuduna saygılı davranılmaktadır. Vücut üzerinde tek bir dikiş izi olmaktadır.

Organ Bağışı Dinen Caiz midir?

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, 06.03.1980 tarih ve 396 sayılı kararı ile organ naklinin caiz olduğunu bildirmiştir. Bu kararla; organ bağışı insanın insana yapabileceği en büyük yardım olarak nitelendirilmekte ve “organınızı vereceğimiz kişi yaptığı iyilik ve fenalıklardan kendisi sorumludur” denilmektedir (Karar için bakınız).

Kur’an-ı Kerim’de de;

Kim, bir insanı, bir can karşılığı veya yeryüzünde bir bozgunculuk çıkarmak karşılığı olmaksızın öldürürse, o sanki bütün insanları öldürmüştür. Her kim de birini (hayatını kurtararak) yaşatırsa sanki bütün insanları yaşatmıştır.

beyan olunmuştur (Maide Suresi, Ayet 32).

Alınan Organlar Kimlere Nakledilecektir?

Organ alacak hastalar önce kan ve doku gruplarına göre daha sonra da tıbbi aciliyet durumlarına göre belirlenir. Cins, ırk, din, zengin, fakir ayrımı yapılmaz.

Organ ve Doku Bağış Formu

Transplantasyon Ünitesi Böbrek Nakli Programı

Böbrek Nakli için Bilgilendirme

Tanımlamalar

Böbrek yetmezliği, böbreklerin görevlerini yerine getirememeleri (çalışmamaları) anlamına gelir. Bu metinde böbrek yetmezliği terimini böbreklerin kalıcı, sürekli ve geri dönüşsüz olarak çalışmadığı durum olan kronik böbrek yetmezliğini tanımlamak için kullanacağız.

Böbrek, böbrek yetmezliği olan hastalara nakledilebilir. Böbrek genellikle hastanın akrabası olan bir canlıdan veya yeni ölmüş bir kişiden alınabilir. Başarılı bir nakil sonrası hastanın diyaliz ihtiyacı kalmaz.

Burada bu işlemin (ameliyat/tedavi) amaçlarından ve risklerinden bahsedeceğiz. Sizin kararınızı almanızda yardımcı olması için, seçimleriniz hakkında bilgi sahibi olmanızı istiyoruz.

Lütfen anlamadığınız veya daha fazla bilgi almak istediğiniz konular hakkında bizlere soru sormaktan çekinmeyiniz.

Formu okumakta, anlamakta veya doldurmakta zorluk çekerseniz lütfen yardım isteyiniz.

Lütfen hastaneye gelirken bu formu yanınızda getiriniz

Bu formu dikkatler okumanız ve onayınız, olurunuz varsa imzalamanız istenecektir.

Ameliyat ile ilgili kararınızı her hangi bir zamanda değiştirebileceğiniz unutmayınız.

Böbrek nakli hakkında

Böbrek nakli olmanız ya böbrekleriniz artık tamamen yetersiz olduğu (çalışmadığı/görevini yerine getirmediği) için veya kısa sürede tamamen yetersiz hale gelecekleri için gerekmektedir. Eğer kronik diyaliz tedavilerinden birine başlamışsanız böbrekleriniz tamamen yetersiz hale gelmiş demektir. Böbrek nakli, görevli cerrahi ekibin hemen hemen iki veya üç saat çalışmalarını gerektirecek büyük bir ameliyattır. Eğer ameliyat başarılı olursa takılan yeni böbrekle, böbrek işlevleriniz yerine gelecektir ve diyaliz ihtiyacınız ortadan kalkabilecektir. Ancak vücudunuzun yeni takılan böbreği reddetmemesi için ömür boyu bağışıklık baskılayıcı (immunosuppresiv) ilaçlar kullanmanız gerekecektir.

İşlemden (ameliyattan) önce

Nefroloğunuz (böbrek hastalıkları uzmanınız) sizinle görüştükten sonra, ön değerlendirmeniz uygun ise hazırlık tetkiklerinize başlayacak ve hazırlık dosyanızı açacaktır. Hazırlık dosyası, nefrologlar, böbrek nakli cerrahları, hemşire ve nakil programında görevli diğer personelin katıldığı böbrek nakli hazırlık kurulunda görüşülecek ve kurul dosyanızı ve durumunuzu değerlendirip böbrek nakline uygun olduğunuza karar verirse böbrek nakli bekleme listesine alınacaksınız. Eğer uygun bir böbrek bulunursa telefonla sizle temas kurulacaktır. Böyle bir durumda Cerrahpaşa Tıp Fakültesi nakil ünitesine acil olarak başvurmanız gerekecektir.

Size gönüllü olarak böbrek vermek isteyen (canlı verici) bir aile bireyi varsa, onun durumu da kurul tarafından ayrıca değerlendirilecek ve onun için de bir hazırlık dosyası açılacaktır.

Böbrek nakli nasıl yapılır

Böbrek nakli ile başka bir kişiden alınan bir böbrek karnınıza yerleştirilir. Böylece yeni yerleştirilen böbrek iki böbreğin yaptığı görevleri üstlenir. Cerrahi ekip yeni böbreği karnınızın alt bölgesine yerleştirecektir, bu işlem sırasında böbreğe giden atar ve toplar damarın da uygun şekilde vücuttaki atar ve toplar damara birleştirilmesi gerekmektedir. Böylece kanınız yeni takılan böbreğe ulaşacak, böbrekten süzülen kan ile idrar oluşacaktır. İşlem sırasında özel bir durum yoksa sizin kendi böbrekleriniz yerinde bırakılacaktır. Ancak enfeksiyon veya yüksek tansiyona neden oluyorlarsa çıkarılmaları gerekebilir.

Nakil işlemi

Böbrekleriniz yetersiz olduğunda böbrek nakli tedavi seçeneklerinizden biri olabilir. Böbrek nakli herkes için uygun değildir. Böbrek naklinin sizin için uygun olup olmaması, böbrek yetmezliği nedeninize, eşlik eden diğer hastalıklarınıza ve diğer bazı nedenlere bağlı olabilir. Doktorunuz böbrek naklinin sizdeki muhtemel başarısı veya sizin için tehlikeli olup olmayacağı konusunda size bilgi verebilir. Böbrek nakli hazırlık kurulu bu konuda kesin karar merciidir.

Böbrek nakli bölümünde tıbbi değerlendirme

Eğer doktorunuz böbrek naklinin size uygun olduğunu düşünüyorsa bir sonraki adım ileri incelemelerin yapılacağı böbrek nakli bölümüne başvurmanızdır. Burada haftalar hatta aylar sürebilecek bir takım incelemeler yapılacaktır. Röntgen filmleri çekilecek ve kan testleri yapılacaktır. Kan ve doku gruplarınız tespit edilecek, böylece takılacak böbreğin vücudunuza ne kadar uyum sağlayacağı anlaşılacaktır.

Tıbbi ekip cerrahi bir ameliyat için yeterince sağlıklı olup olmadığınızı anlamak isteyecektir. Kanser, ciddi enfeksiyon veya ciddi kalp-damar hastalığı varlığı durumunda böbrek naklinin başarıya ulaşması olası değildir.

Ayrıca böbrek nakli ekibi nakil sonrası kullanmanız gerekli ilaçları düzenli kullanıp kullanmayacağınız konusunda bilgi sahibi olmak isteyecektir.

En son olarak da nihai ve kesin tıbbi değerlendirmeniz böbrek nakli hazırlık kurulunda yapılacak ve tıbbi karar bu kurulda verilecektir.

Eğer aile bireylerinizden biri size gönüllü olarak böbrek vermek istiyorsa, o kişinin de sağlık durumunun anlaşılması için ayrıntılı testler yapılması gereklidir. Bunlar kan testleri, röntgen filmleri ve anjiyografi gibi girişimsel testleri de içerir.

Cerrahi İşlem (operasyon)

Eğer canlı vericiniz varsa her ikiniz de aynı gün ve saate operasyon odasına alınacaksınız ve genellikle yan yana olan iki masada ameliyat yapılacaktır. Bir cerrahi ekip nefrektomi (vericiden böbreğin çıkarılması) işlemini yaparken diğer ekip alıcıya böbreğin takılması için gerekli hazırlıkları yapacaktır.

Eğer böbrek nakli kadavradan yapılacak ise uygun bir böbrek bulununca hastaneye acilen çağrılacaksınız. Böyle bir durumda görevli ekip gerekli bazı testleri ve cross-match (çapraz karşılaştırma, “kros-meç” okunur) testini yapacaktır. Nakil yapılabilmesi için cross-match testinin negatif olması gereklidir.

Genel anestezi verilecek ve genellikle 3 veya 4 saat süren operasyon boyunca uyuyacaksınız. Cerrah karnınızın alt bölgesinde ufak (yaklaşık 10 cm) bir kesi yapacak buraya böbreği yerleştirecek ve atar ve toplar damarı vücuttaki atar ve toplar damara bağlayacaktır. Ayrıca böbreğin idrar yolunu (üreter) mesaneye bağlayacaktır.

Yeni böbrek genellikle hemen kanı süzmeye ve idrar oluşturmaya başlayacaktır. Ancak bazı durumlarda idrar oluşumu bir kaç hafta kadar gecikebilir.

Cerrahi sonrası toparlanma

Bir çok büyük cerrahi işlemden sonra olduğu gibi böbrek nakli sonrasında da uyanırken kendinizi yorgun, bitkin hissedebilirsiniz. Ayrıca özellikle ameliyat bölgesinde ağrı hissetmeniz normaldir. Bazı hastaların ameliyat sonrasında da bir süre diyaliz tedavisi görmesi gerekebilir.

Bazı hastalar operasyondan hemen sonra kendilerini çok iyi hissedebilirler. Ancak ne olursa olsun operasyon sonrası en az bir hafta genellikle de iki hafta hastanede yatmanız ve yakından izlenmeniz gereklidir. Bazı durumlarda bu süre daha da uzayabilir.

Nakil sonrası bakım

Bağışıklık sisteminiz vücudunuzu bakteriler ve virüsler gibi yabancı mikroplara karşı korumaya ve onları vücuttan “atmaya” (reddetmeye) çalışmaktadır. Bağışıklık sisteminiz yeni takılan böbreği de yabancı olarak görecektir ve onu atmaya (reddetme, rejeksiyon) çalışacaktır. Bu nedenle bağışıklık sisteminizi baskılayan bir takım ilaçları düzenli olarak kullanmanız gereklidir. Genellikle üç çeşit bağışıklık baskılayıcı ilaç almanız gerekmektedir. Bu ilaçlarla ilgili bir bilgi formu size ayrıca verilecektir. Ayrıca başka sağlık problemleriniz varsa onlarla ilgili de ilaçlar almanız gerekecektir.

Hastaneden ayrılmadan önce kullanacağınız ilaçları ve kullanma şeklini iyice öğrenmeniz gereklidir. Bu konuda tıbbi ekibe danışınız.

Diyet konusunda diyaliz tedavilerine göre daha serbest olabilirsiniz. Ancak yine de çok fazla kilo almanız istenmemekte ayrıca fazla tuzlu yememeniz gerekmektedir. Klinikteki diyetisyenden ayrıntılı beslenme planını öğrenebilirsiniz.

Rejeksiyon (Böbrek reddi)

İlaçlarınızı düzenli alarak, düzenli kontrollere gelerek ve diyetinize uyarak rejeksiyon gelişmesini önlemeye yardımcı olabilirsiniz. Ayrıca idrar miktarında azalma, nakilli böbrek bölgesinde ağrı, ateş gibi durumlarda hemen doktorunuza başvurmanız gereklidir. Nakil sonrasında bakımınızı düzenli yapsanız da yine de böbrek reddi (rejeksiyon) meydana gelebilir. Bu durum, nakilden yıllar sonra ortaya çıkabileceği gibi, bazen de daha erken dönemde oluşabilir. Böyle bir durumda tekrar diyaliz tedavisine başlamanız gerekebilir. Ayrıca tıbbi açıdan uygun bulunursanız yeni bir böbrek nakli de yapılabilir.

Bağışıklık Sistemini baskılayan (immunosuppresiv) ilaçların yan etkileri

Bu ilaçlar bağışıklık sisteminizi zayıflatırlar. Bu da enfeksiyon oluşmasına yardımcı olabilir. Bazı ilaçlar görünüşünüzü değiştirebilir. Yüzünüz daha şiş hale gelebilir, sivilceler çıkabilir, yüzde kıllanma olabilir ve kilo almanıza neden olabilirler. Bu problemler her hastada görülmez.

Bazı hastalarda uzun süreli tedavi sonrası lenfoma, lökoz ve habis tümör gibi neoplastik hastalık oluşma riski artabilir. Bazı ilaçlar katarakt (gözdeki lensin kesifleşmesi, görme bozukluğuna neden olur), diyabet, gastrit yüksek tansiyona yol açabilir, ayrıca kemik erimesi ve bazı diğer kemik rahatsızlıklarına neden olabilirler. Bazı hastalarda uzun süreli kullanım karaciğer ve böbrekte hasara neden olabilir. Böbrek nakli sonrası kullanılan ilaçlar hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için “İmmünosüpressifler-Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar” adlı bilgilendirme formuna başvurabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Cerrahi işlem sonrası %1 oranında ölüm riski vardır. Nadiren cerrahi sonrası yeni takılan böbreğin damarları tıkanabilir ve böbreğin çalışmamasına yol açar ve böbreğin yeni bir operasyonla çıkarılması gerekebilir, tekrar diyalize başlamanız gerekir. Ufak da olsa cerrahi operasyona bağlı kanama riski vardır ve yeni bir operasyonla kanamanın durdurulması gerekebilir. İdrar yolun, mesane bağlantısından kaçak olabilir ve bunu düzeltmek için yeni bir operasyona gerek olabilir. Nakilden sonra yaklaşık %25 oranında akut rejeksiyon (organ reddi) gelişebilir, bu durumda kuvvetli yeni ilaçların kullanılması gerekebilir. Eğer ilaç tedavilerine yanıt alınamazsa böbrek işlevlerini kaybedebilir. Uzun dönemde de nakilli böbrek kronik rejeksiyon (organ reddi) ile bozulabilir ve yeniden diyalize başlamanız gerekebilir. Kendi böbreklerinizi bozan bazı hastalıklar, tekrar ortaya çıkıp nakledilen böbreği de bozabilir. Nakil sonrası takip döneminizde de bir çok kere hastaneye yatırılmanız ve tedaviniz gerekebilir ayrıca bir çok kere böbrek biyopsisi yapılması gerekebilir. Her cerrahi işlemden sonra görülebilecek, yara enfeksiyonu, ayak damarlarında pıhtı oluşması ve dren bölgesinden akıntı oluşabilir. Fevkalade nadir ancak potansiyel bir komplikasyon olarak alıcıya nakledilen böbrekten enfeksiyon veya kanser taşınması sayılabilir.

Canlı gönüllü böbrek vericileri

Canlılarda yapılan nakiller ölüden yapılana göre daha iyi sonuç vermektedir. Nakilli böbrek daha çabuk işlev görmeye başlamakta ve daha uzun yıllar çalışması mümkün olmaktadır. Yapılan çalışmalarda böbrek vericilerinin yaşamının normal toplumdan daha kısa olduğu yönünde her hangi bir bulgu saptanmamıştır. Ancak vericinin tek böbreği kaldığı için diğer böbreğine travma, taş oluşumu, enfeksiyon gibi herhangi bir nedenle zarar gelecek olur ise diyalize girmesi gerekebilir. Bu çok ender bir olaydır. Ayrıca bazı vericilerde yüksek tansiyon oluşabilir, böbrekler protein sızdırabilir veya çok nadiren de olsa böbrek yetmezliği meydana gelebilir, bu durumda yine vericinin diyalize girmesi gerekebilir. Böbrek vericisi tek böbrekli kaldığı için herhangi bir nedenle bazı ilaçları alırken doz ayarlaması yapılması gerekebilir. Canlı vericide böbrek alınması operasyonu sırasında kanama, enfeksiyon, damarlarda pıhtılaşma gibi cerrahi komplikasyonlar oluşabilir. Ayrıca her cerrahi operasyon çok az da olsa ölüm riski taşımaktadır. Bunların dışında canlı vericiden alınıp hastaya nakledilen böbrek bazen, yukarda komplikasyonlar bölümünde belirtilen nedenlerle çalışmayabilir. Canlı böbrek vericisi olmak için gönüllü olmak esastır. Verici olmak için uygun olup olunmadığı, hazırlık tetkikleri yapıldıktan sonra böbrek nakli hazırlık kurulunda değerlendirilip karara bağlanır.

İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi © 2017 All Rights Reserved